Van kloof naar kracht: groen en technisch onderwijs strategisch verbonden
De groene transitie en de digitale transitie komen samen in de landbouw. Robotisering, data en AI zijn onmisbaar om arbeidsschaarste op te vangen, duurzaamheidsdoelen te halen en de sector toekomstbestendig te houden. Tegelijkertijd sluit het onderwijs nog onvoldoende aan op deze snelle ontwikkelingen. In het PTvT-rapport Van kloof naar kracht is in kaart gebracht waar die spanning zit én wat nodig is om groen en technisch onderwijs structureel met elkaar te verbinden.
De rapportage, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van LVVN, laat zien dat er al veel waardevolle initiatieven bestaan — zoals fieldlabs, proeftuinen en publiek-private samenwerkingen — maar dat opschaling wordt geremd door drie samenhangende knelpunten. Ten eerste is er een onderwijssysteemkloof: curricula zijn vaak te rigide en nog te veel gericht op specifieke machines in plaats van brede, toekomstbestendige vaardigheden. Daarnaast is er een mens- en netwerkcapaciteitskloof: docenten en ondernemers hebben onvoldoende tijd en ruimte om innovatievragen goed te verbinden aan onderwijs en onderzoek. Tot slot blijft veel technologische innovatie steken tussen lab en praktijk, waardoor toepassingen de werkvloer te laat of helemaal niet bereiken.
Om deze kloof duurzaam te dichten, schetst de rapportage een strategisch plan langs drie samenhangende pijlers.
De eerste pijler richt zich op een toekomstbestendig curriculum en gedeelde leeromgevingen, waarin groene en technologische vaardigheden samenkomen en leren plaatsvindt in hybride omgevingen zoals fieldlabs en campussen.
De tweede pijler benadrukt het belang van docent- en netwerkcapaciteit, met een sleutelrol voor de kennisverbinder: een professional die praktijkvragen ophaalt, vertaalt en verbindt aan onderwijs en innovatie.
De derde pijler zet in op praktijkgestuurd en multidisciplinair leren, waarbij studenten van mbo, hbo en wo gezamenlijk werken aan echte vraagstukken van ondernemers via challenge- en project-based learning.
De kernboodschap van de rapportage: de dubbele transitie vraagt niet om losse projecten, maar om een programmatische aanpak die leren, werken en innoveren structureel verbindt. Door te bouwen op wat al werkt en de samenwerking tussen groen en techniek te versterken, ontstaat een krachtige motor voor innovatie, vakmanschap en duurzame groei in de sector.